Voor veel cliënten begint de behandeling in de GGZ niet bij het eerste gesprek, maar bij de wachtlijst.

En juist in die periode zien we vaak het tegenovergestelde van herstel: klachten nemen toe, structuur valt weg en mensen raken verder geïsoleerd. Wat begint als psychische kwetsbaarheid, ontwikkelt zich regelmatig tot een neerwaartse spiraal van inactiviteit, vermijding en somberheid. De vraag is dan ook niet alleen hoe we behandelen maar wat we doen vóórdat de behandeling start.

De wachtlijst als gemiste kans

Tijdens wachttijden gebeurt er vaak weinig actief:

• Dagstructuur neemt af
• Fysieke activiteit daalt
• Sociale contacten verminderen
• Klachten verergeren
  
  

Voor veel cliënten betekent dit dat zij slechter aan hun behandeling beginnen dan op het moment van aanmelding. Zeker nu wachttijden steeds verder oplopen en cliënten vaak in onzekerheid verkeren over wanneer hun behandeling daadwerkelijk start.

Dit heeft directe gevolgen voor:

• Behandelduur
• Behandelintensiteit
• Kans op herstel

Vroege activatie als interventie

Hier ligt een belangrijke kans: vroegtijdige activatie gericht op gedrag, beweging en structuur (Kras, 2024) Move4Vitality speelt precies op dit punt in door cliënten al tijdens de wachtlijstfase te laten starten met een gestructureerd beweegprogramma. Geen vrijblijvend advies, maar een begeleide interventie met focus op:

• Activering
• Begeleiding
• Gedragsverandering
• Volhouden

Doorbreken van de neerwaartse spiraal

Door al vóór de start van de behandeling in beweging te komen, gebeurt er volgens Kras (2024) iets fundamenteels:

1. Herstel van dagstructuur

Deelnemers krijgen een concreet ritme en doelen, en dat helpt om dagen weer vorm te geven.

2. Doorbreken van vermijding

De stap naar buiten, letterlijk en figuurlijk wordt kleiner door begeleiding en opbouw.

3. Vermindering van isolement

Beweging en begeleiding van Move4Vitality zorgen voor meer contact, betrokkenheid en zicht op vooruitgang.

4. Versterking van eigen regie

Deelnemers ervaren dat zij zélf invloed kunnen uitoefenen op hun herstelproces.

Klinische meerwaarde vóór start behandeling

Voor GGZ-professionals betekent dit dat cliënten:

• Actiever en stabieler instromen in behandeling
• Al ervaring hebben met gedragsverandering
• Beter in staat zijn om behandelinterventies op te pakken
• Mogelijk minder intensieve zorg nodig hebben

In plaats van achteruitgang tijdens de wachtlijst, ontstaat er voorbereiding op herstel.

Aansluiting bij bestaande zorg

Move4Vitality is zo ingericht dat het:

• Aansluit bij GGZ-trajecten
• Geen extra belasting vormt voor behandelaren
• Meetbaar en schaalbaar is
• Inzetbaar is bij diverse stoornissen (transdiagnostisch)

Hiermee functioneert het als een brug tussen aanmelding en behandeling.

Van wachten naar beginnen

De implicatie is helder: Wachten hoeft geen passieve fase te zijn. Sterker nog: het zou een actieve eerste stap in herstel kunnen en moeten zijn. Move4Vitality maakt het mogelijk om:

• De neerwaartse spiraal te doorbreken
• Cliënten letterlijk en figuurlijk in beweging te brengen
• De start van behandeling te versterken

​

Conclusie

Als duidelijk is dat inactiviteit en isolement bijdragen aan het verergeren van klachten, kan passiviteit tijdens het zorgtraject niet langer worden gerechtvaardigd. Een structurele inzet op beweging vóór, tijdens en na behandeling ligt daarmee voor de hand als integraal onderdeel van goede GGZ.

Bronvermelding

Kras, J. (2024). Grote studie toont aan: sporten veel effectiever tegen depressie dan therapie of medicijnen. Scientias.nl. https://scientias.nl/grote-studie-toont-aan-sporten-veel-effectiever-tegen-depressie-dan-therapie-of-medicijnen/